BIOGRAFIA  JERZY-STUHR

Jerzy Oskar Stuhr (polska wymowa: [?j??? ??tur]; ur. 18 kwietnia 1947 r.) Jest jednym z najbardziej popularnych, wp?ywowych i wszechstronnych polskich aktorów filmowych i teatralnych. Pracuje równie? jako scenarzysta, re?yser i profesor dramatu. Pe?ni? funkcj? rektora Akademii Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie na dwie kadencje: od 1990 do 1996 r. I ponownie od 2002 do 2008 r.

ycie i kariera

Stuhr urodzi? si? w Krakowie. Jego przodkowie, Leopold Stuhr i Anna Thill, wyemigrowali do Krakowa z Mistelbach w Austrii, krótko po ?lubie w 1879 roku.

Po uzyskaniu dyplomu z literatury polskiej na Uniwersytecie Jagiello?skim w 1970 roku Stuhr sp?dzi? nast?pne dwa lata studiuj?c aktorstwo w Akademii Sztuk Dramatycznych w Krakowie (Pa?stwowa Wy?sza Szko?a Teatralna, cz?sto skracana do PWST), gdzie zosta? profesorem.

Od wczesnych lat 70. Stuhr pojawi? si? w polskim teatrze i pracowa? przy produkcjach filmowych, debiutuj?c rol? Belzebuba w Dziadach Adama Mickiewicza w re?yserii Konrada Swinarskiego.

Po spotkaniu z re?yserem Krzysztofem Kie?lowskim w po?owie lat 70. wspó?pracowa? z nim a? do ?mierci Kie?lowskiego w 1996 roku. Dla mi?dzynarodowej publiczno?ci Stuhr mo?e by? najbardziej znany ze swojej drobnej roli gruboskórnego fryzjera Jurka w „Trzy kolory: bia?y” Kie?lowskiego , w której wyst?pi? u boku Julie Delpy, Janusza Gajosa i Zbigniewa Zamachowskiego. W Polsce i krajach s?siednich jest prawdopodobnie najbardziej znany z roli Maxa w dystopijnej kultowej komedii Juliusza Machulskiego z 1984 roku Seksmisja (jeden z najpopularniejszych polskich filmów) oraz – dla m?odszej publiczno?ci – za u?yczenie g?osu gadaj?cemu osio?owi w nazwana polsk? wersj? trylogii Shrek. Inne wa?ne filmy to Blizna Kie?lowskiego (Blizna, 1976), Wzmocnienie kamery (Amator, 1979) i Cz??? 10 serii Dekalog (1988), Kingsize Machulskiego (1987), Kiler (1997) i Kiler 2 (1999) oraz Zanussiego Life for Life (1988). Stuhr wspó?pracowa? tak?e z polskimi re?yserami Agnieszk? Holland, Andrzejem Wajd? i Krzysztofem Zanussim.

W 1985 roku Stuhr zadebiutowa? jako re?yser, wystawiaj?c polsk? wersj? sztuki Patricka Süskinda Kontrabas, w której gra? tak?e (jedyn?) rol?. Mimo sukcesu produkcji Stuhr zacz?? re?yserowa? filmy dopiero w 1995 roku, wykorzystuj?c List? cudzoziemców (Spis cudzo?o?nic) na podstawie powie?ci Jerzego Pilcha. Krytycy pozytywnie porównali jego kolejny wysi?ek „Historie mi?osne”, 1997) do twórczo?ci Kie?lowskiego. Film sk?ada si? z czterech niezwi?zanych ze sob? odcinków, w których g?ówn? rol? odgrywa Stuhr. Kolejne filmy w re?yserii Stuhra to Du?e zwierz? (Du?e zwierz?, 2000 – na podstawie scenariusza Kie?lowskiego) i Pogoda jutra (Pogoda na jutro, 2003). Do tych dwóch Stuhr zatrudni? polski zespó? alternatywnego rocka Myslovitz, który skomponowa? utwory tytu?owe, a tak?e mia? role drugoplanowe w tym ostatnim. W wywiadzie dla The Krakow Post Stuhr przyzna?, ?e w?oski film Nanni Moretti wp?yn?? na jego podej?cie do kr?cenia filmów.

W latach 1990-1997 i ponownie od 2002 roku Stuhr pe?ni? funkcj? rektora w krakowskiej Narodowej Szkole Dramatycznej, gdzie nauczy? si? swojego rzemios?a dwie dekady wcze?niej. Formalnie uzyska? tytu? profesora sztuk dramatycznych w 1994 roku.

Kariera

Syn Stuhra, Maciej (ur. 1975), jest aktorem, który gra? wraz z ojcem w Dekalogu Kie?lowskiego X (1988), Pogoda na jutro (2003) i Love Stories (1997). Jego córka Marianna (ur. 1982) jest artystk?, malarzem.

W 2004 roku by? cz?onkiem jury 26. Mi?dzynarodowego Festiwalu Filmowego w Moskwie. Jest przewodnicz?cym rady nadzorczej krakowskiego hospicjum dla dzieci im. Józefa Tischnera i jest zwolennikiem tej fundacji od 2004 roku.

By? przewodnicz?cym jury 2. Mi?dzynarodowego Festiwalu Filmowego w Odessie, który odby? si? w Odessie w dniach 15–23 lipca 2011 r.

Wspó?pracowa? z RMF FM, a tak?e napisa? ksi??ki takie jak Escape forward! (Ucieczka do przodu!) I The Stuhrs: Family Stories ‘(Stuhrowie: Historie Rodzinne).

Jesieni? 2011 roku Stuhr dozna? powa?nej infekcji gard?a, ale ostatecznie zdiagnozowano u niego raka krtani. Wi?kszo?? nast?pnych o?miu miesi?cy sp?dzi? w szpitalach w Gliwicach, Krakowie i Zakopanem, poddaj?c si? leczeniu, w tym zabiegom chirurgicznym, radioterapii i chemioterapii. Jego córka, która prze?y?a raka, poradzi?a mu, aby napisa? pami?tnik, aby by? zaj?ty psychicznie w tym trudnym czasie. W 2012 r. Zosta?o wydane przez Wydawnictwo Literackie pod tytu?em Tak sobie my?l? … (co z grubsza t?umaczy jako tak my?l? …). Jego choroba by?a szeroko opisywana przez polskie media, a on otrzymywa? opinie od pacjentów z rakiem w ca?ym kraju, dla których jego otwarto?? by?a pocieszaj?ca. W ko?cu opisa? swojego raka jako „najwa?niejsz? rol? mojego ?ycia”. W kwietniu 2013 r. Jego rak jest w fazie remisji i wznowi? gr? aktorsk? i g?osow?.

Nagrody i wyró?nienia

11 listopada 1997 r. Decyzj? Prezydenta Aleksandra Kwa?niewskiego w uznaniu jego wybitnych additio polskiej kulturze narodowej Jerzy Stuhr otrzyma? Order Orderu Odrodzenia Polski.

9 listopada 2007 r. W Katowicach uzyska? tytu? doktora honoris causa Uniwersytetu ?l?skiego (gdzie jest równie? instruktorem).

12 listopada 2008 roku otrzyma? Z?ot? Kaczk?, która zosta?a wybrana najlepszym aktorem komediowym stulecia.

Stuhr zosta? nominowany do Europejskiej Nagrody Filmowej za czterokrotn? rol? w Historiach mi?osnych. Jest laureatem festiwalu filmowego w Wenecji. Otrzyma? tak?e wiele innych polskich nagród w uznaniu za swoj? prac?.

Aktorstwo g?osowe

Festiwal GoEast w Wiesbaden, 2015

Jerzy Stuhr sta? si? bardzo popularny w?ród m?odszych widzów po tym, jak da? g?os Donkeyowi w polskiej wersji Shreka (a tak?e w Shreku 2, Shreku Trzecim oraz w grach wideo opartych na filmach Shreka). Stuhr zapewni? tak?e g?os smoka Mushu w Disney’s Mulan i Mulan 2 oraz dla postaci Larry’ego Laffera w grze Larry 7.